Jak powszechnie wiadomo sformatowanie dysku czy partycji w rzeczywistosci nie powoduje usuniecia plikow a jedynie informacji o tym gdzie na dysku sie znajduja. Sprobuje to wytlumaczyc na przykladzie. Wyobrazmy sobie ksiazke. Ksiazka sklada sie z tytulu, spisu tresci, ewentualnego wstepu, tresci oraz numeracji stron. Analogicznie dysk twardy mozemy porownac do ksiazki: Rozdzialy to partycje dysku, spis tresci to tablica alokacji plikow. Typowe systemy plikow to FAT, FAT32, NTFS (dotyczy systemow DOS i srodowiska Windows) ewentualnie XFS, Ext2, Ext3 czy ReiserFs (takie partycje spotkamy w Linuxie czy Unixie) ale nie bede zaglebiac sie w szczegoly, generalnie zasada jest bardzo podobna. Spis tresci w dysku twardym to nic innego jak lista plikow wraz z informacja gdzie sie znajduja na dysku. Oczywiscie zamiast numerow stron nomenklatura dyskowa opiera sie na tzw. LBA, czyli sektorowi dysku. Jeden sektor to obszar 512 bajtow (czyli znakow) i caly dysk jest podzielony na takie sektory. Sformatowanie dysku to nic innego jak wyrwanie z ksiazki kartek zawierajacych spis tresci. Wlasciwy tekst nadal sie w ksiazce znajduje natomiast nie wiadomo na ktorej stronie znajduje sie pozadana przez nas informacja. Aby do niej dotrzec musielibysmy przeczytac cala ksiazke w nadziei, ze w koncu natrafimy na poszukiwana informacje. Na podobnej zasadzie opiera sie odzyskiwanie danych z dyskow twardych po formacie. Dysk musi byc przeczytany od poczatku do konca i programy do odzyskiwania danych tworza wirtualny spis tresci na podstawie tego co zostalo znalezione podczas skanowania. Niestety jest to proces czasochlonny i bardzo narazony na pogorszenie mozliwosci odtworzenia danych. Postaram sie wytlumaczyc dlaczego. Po sformatowaniu, system operacyjny traktuje dysk twardy a dokladnie sformatowana partycje jako czysty zeszyt w ktorym zaczyna zapisywac rozne rzeczy np. pliki tymczasowe, czasem plik wymiany czy tez dane dotyczace przywracania systemu (slynny katalog "System Volume Information", do ktorego nie da sie wejsc w normalny sposob na partycji NTFS).

Kiedy stwierdzimy, ze sformatowalismy dysk, ktory zawieral wazne dla nas dane BARDZO WAZNE jest aby nie dopuscic by system operacyjny zapisal cokolwiek w miejscu gdzie znajdowaly sie dla nas utracone dane. Mozna to zrobic na kilka sposobow: wykonac tzw. kopie sektorowa dysku lub podlaczyc dysk do innego komputera poprzez urzadzenie blokujace zapis na dyskow (tzw. HDD bloker np. FastBloc2 - niestety drogi) lub zastosowanie rozwiazan software'owych uniemozliwiajacych zapis na dysku. Bardzo czesto zdarzaja sie przypadki gdy po sformatowaniu dysku zostaly wgrane nowe informacje na partycje zawierajaca pliki do odzyskania. Kiedy klient dzwoni do firmy i pyta ile by kosztowalo odzyskanie danych ze sformatowanego dysku od razu zadaje pytanie czy bylo to tylko sformatowanie czy takze reinstalacja systemu. Niestety najczesciej klient odpowiada, ze takze nadpisano system. W takich przypadkach odzyskanie danych z dysku po formacie jest znacznie trudniejsze ale nie niemozliwe. Oczywiscie nie ma mozliwosci odzyskania danych w 100% poniewaz czesc obszaru na ktorym byly dane do odzysku zostala ponownie zapisana nowa zawartoscia. Niestety czesto klienci przez niewiedze instaluja na dysku roznego rodzaju programy do odzyskiwania danych i probuja we wlasnym zakresie odzyskiwac dane. Kolejnym, fatalnym w skutkach bledem jest zapisanie odzyskanych danych z powrotem na dysk z ktorego odzyskiwalismy dane. Przypomina to troche wykladowcow na uczelniach, ktorzy jedna reka pisza na tablicy a druga od razu maza to co napisali :) oj znam takich. W konsekwencji takiego dzialania okaze sie, ze odzyskiwanie danych tak naprawde spowodowalo ich zniszczenie - pliki moze i beda ale nie dadza sie otworzyc, dokumenty tekstowe beda w srodku zawieraly jakies dziwne krzaki - ewidentny przyklad nadpisania miejsca w ktorym byly dane do odzyskania.
Podsumowujac, jesli naprawde zalezy nam na utraconych danych, ktore chcemy odzyskac najlepiej oddac dysk w rece specjalistow ktorzy robia takie rzeczy na co dzien i maja niezbedny sprzet oraz wiedze jak sie do tego zabrac. W przeciwnym wypadku dodatkowe czynnosci ktore klient wykonal po utracie danych z dysku spowoduja zwiekszenie nakladu pracy potrzebnego do odzyskania danych a co za tym idzie i kosztow! W skrajnym przypadku moga spowodowac, ze danych po prostu nie da sie odzyskac, pomimo ze poczatkowo przypadek byl bardzo prosty.

Laboratorium odzyskiwania danych w firmie DATA Lab

Od czasu do czasu kazdy uzytkownik najpopularniejszego sytemu swiata staje przed koniecznoscia przeinstalowania go. Oczywiscie, przed formatowaniem dysku kopiuje sie wazne dane, jednak ani razu nie zdarzylo mi sie jeszcze pamietac o wszystkich. Na szczescie, jesli przypomnimy sobie o nich w miare wczesnie, istnieje szansa na czesciowy przynajmniej odzysk danych, ktore utracilismy przy formatowaniu dysku. Aby tego dokonac, nalezy zaopatrzyc sie w specjalny program, umozliwiajacy odzyskiwanie danych. Sformatowany dysk, jeszcze bez nagranego systemu operacyjnego podlaczamy wtedy do innego, sprawnego komputera i uzywajac wspomnianego narzedzia przegladamy jego zawartosc i kopiujemy interesujace nas pliki. W czasie formatowania bowiem nie dochodzi do calkowitego kasowania danych – komputer traktuje je po prostu jako puste miejsce i w ich miejscu zapisuje potem inne pliki. Niestety, jesli juz zdazylismy zainstalowac Windows, szanse na odzyskanie danych maleja, zwieksza sie tez szansa, ze odzyskane pliki beda uszkodzone. W takiej sytuacji jednak odzyskiwanie danych przeprowadzic mozemy na wlasnym komputerze, bez przekladania dysku do innej maszyny.